Brytyjski kontrahent prosi o 30 dni na zapłatę - co sprawdzić i jak się zabezpieczyć

Najpierw: czy to ta spółka i czy działa

Poproś o pełną nazwę i numer spółki, a potem znajdź ją w bezpłatnej wyszukiwarce Companies House - dane z zamówienia i umowy muszą zgadzać się z rejestrem. Zamówienie potwierdź telefonicznie pod numerem ze strony spółki, a nie ze stopki e-maila: prawdziwa nazwa i numer nie wykluczają, że ktoś się pod spółkę podszywa.

• Status: „active”, a nie „active - proposal to strike off” (trwa procedura wykreślenia), likwidacja (liquidation) czy administracja (administration).
• Terminowość: czy sprawozdanie (accounts) i potwierdzenie danych (confirmation statement) nie są zaległe („overdue”).
• Niewypłacalność: wpisy w historii spółki i ogłoszenia w The Gazette.
• Obciążenia (charges): wierzyciel zabezpieczony, zwykle bank, zaspokaja się z obciążonego majątku przed Tobą.
• Wiek: młoda spółka bez historii to mniej danych - przy dużym zamówieniu na kredyt to powód do ostrożności, nie dowód problemu.
• Numer VAT, jeśli kupujący go podaje: w usłudze HMRC sprawdzisz, czy jest ważny i na kogo jest zarejestrowany.

Sprawozdania: co mówią i jak stare mogą być

Spółka prywatna ma 9 miesięcy od końca roku obrotowego na złożenie sprawozdania, a rok obrotowy może wydłużyć do 18 miesięcy (co do zasady raz na 5 lat). Przy 12-miesięcznym roku obrotowym i terminowym składaniu najnowsze liczby w rejestrze mogą więc dotyczyć roku, który skończył się nawet 21 miesięcy wcześniej (tuż przed złożeniem kolejnego sprawozdania), a gdy spółka wydłuży kolejny rok obrotowy do 18 miesięcy - nawet 27 miesięcy wcześniej. Pierwsze sprawozdanie nowej spółki może wpłynąć nawet 21 miesięcy po rejestracji, więc młoda spółka może zgodnie z prawem nie mieć jeszcze żadnego.

Małe spółki muszą złożyć bilans, a rachunek zysków i strat - tylko jeśli chcą, więc przychodów i zysku zwykle nie zobaczysz. Companies House zastrzega też, że nie zawsze może dokładnie przejrzeć każdy dokument. Rejestr zapowiedział (9 czerwca 2026 r.), że od kwietnia 2028 r. małe i mikrospółki będą składać także rachunek zysków i strat, z możliwością wyłączenia go z publikacji; szczegóły tej opcji mają zostać podane później, a zmiana jeszcze nie obowiązuje.

• Ujemne aktywa netto (net liabilities): na dzień bilansowy zobowiązania przewyższały majątek. Spółkę może finansować np. właściciel, ale w razie kłopotów dla wierzycieli może zabraknąć.
• Ujemny kapitał obrotowy (net current liabilities): zobowiązania krótkoterminowe przewyższały aktywa obrotowe - możliwy sygnał napiętej płynności na dzień bilansowy, nie prognoza na dziś.
• Spadek aktywów netto rok do roku: trend mówi więcej niż pojedyncza liczba.
• Sprawozdanie „dormant”: spółka nie miała w tym okresie istotnych transakcji księgowych (significant accounting transaction), więc finansowo nie ma czego oceniać - traktuj ją jak nowego klienta.

Czego rejestr nie powie: ryzyko a zdolność do zapłaty

Rejestr pokazuje zdarzenia i strukturę: status, zaległości, wykreślenie, niewypłacalność, obciążenia, zarząd. Nie pokaże, ile spółka ma dziś na koncie, czy płaci dostawcom w terminie, czy zalega wobec HMRC ani czy toczą się spory. Czysty wpis nie znaczy więc, że kupujący zapłaci za 30 dni - to tylko brak znanych zdarzeń, a nie dowód bezpieczeństwa.

Wyroki za niezapłacone długi (CCJ) trafiają do osobnego rejestru, a wyszukiwanie w nim (TrustOnline) jest płatne: od 6 do 10 funtów. Wyrok spłacony w całości w ciągu miesiąca można usunąć z rejestru (spłacony później jest oznaczany jako „satisfied” i widnieje przez 6 lat), więc brak CCJ też nie dowodzi terminowych płatności.

Zdolność do zapłaty pomogą ocenić inne źródła: ubezpieczyciel należności, który przyznaje limit na konkretnego kupującego, i płatne bazy wywiadowni gospodarczych z historią płatności. Możesz też poprosić kupującego o referencje od innych dostawców.

Kredyt kupiecki: ile i na jakich warunkach

Odroczony termin płatności to kredyt kupiecki: przez 30 dni finansujesz kupującego swoim towarem albo pracą. Ile i na jak długo - decydujesz Ty.

• Pierwsze zamówienie z przedpłatą - w całości albo w części, np. zaliczka przy zamówieniu, reszta przed wysyłką.
• Limit kredytowy: górna granica niezapłaconych faktur naraz; zamówienie ponad limit realizujesz po zapłacie wcześniejszych.
• Termin wydłużaj stopniowo: zacznij od krótszego terminu albo mniejszych dostaw, a 30 dni na całość daj po kilku terminowych płatnościach.
• Waluta: faktura w złotych przenosi ryzyko kursowe na kupującego, w funtach lub euro - na Ciebie. Kurs można zabezpieczyć w banku (np. transakcją forward), a skutki podatkowe różnic kursowych omów z księgowym.
• Reaguj na pierwszy sygnał: spóźnienie, prośba o dłuższy termin albo nowy wpis w rejestrze to moment, by wstrzymać kolejne wysyłki do czasu wyjaśnienia.

Przykład (fikcyjny): jak rozłożyć ryzyko

Przykład fikcyjny, dla ilustracji: nowy brytyjski kupujący zamawia towar za 60 000 zł z terminem 30 dni. Spółka jest aktywna i składa dokumenty w terminie, ale działa od dwóch lat i składa tylko bilans. Sprzedawca dzieli zamówienie na cztery dostawy po 15 000 zł: pierwsza płatna z góry, kolejne z terminem 30 dni, każda wysyłana dopiero po zapłacie poprzedniej. Ryzyko w każdej chwili to najwyżej 15 000 zł zamiast 60 000 zł, a dłuższy kredyt sprzedawca rozważy po kilku terminowych płatnościach.

Ubezpieczenie należności: co oferuje KUKE

Należność od kupującego z UK można ubezpieczyć. W KUKE wskazujesz we wniosku kupującego i oczekiwany limit, a KUKE ocenia jego wiarygodność płatniczą i przyznaje limit kredytowy - maksymalną kwotę, którą pokryje, jeśli kupujący nie zapłaci. Przy opóźnieniu składasz wniosek o windykację, a gdy ta nie przyniesie efektu, KUKE wypłaca odszkodowanie na warunkach polisy.

Sama decyzja o limicie mówi też coś, czego rejestr nie powie: odmowę albo limit niższy od planowanego kredytu warto potraktować jako sygnał, by skrócić termin albo zażądać przedpłaty. Koszt i warunki (m.in. udział własny w szkodzie) sprawdź w ofercie i ogólnych warunkach. Wielka Brytania jest na liście krajów m.in. w tych produktach KUKE:

• Europolisa - według KUKE proste, wystandaryzowane ubezpieczenie dla małych i średnich firm (dla dużych - selektywne). Pozwala ubezpieczyć pojedynczą transakcję z wybranym odbiorcą albo cykliczną sprzedaż do kilku kontrahentów; obejmuje kupujących z 41 krajów, w tym z Polski i Wielkiej Brytanii.
• KUKE Pakiet - dla średnich i dużych firm sprzedających do wielu odbiorców: należności bezsporne od kupujących z Polski i 40 krajów, w tym z Wielkiej Brytanii, z terminem płatności do 2 lat w eksporcie.

Umowa: prawo, sąd, waluta i odsetki

Ustal to przed pierwszą dostawą na kredyt - przy sporze te zapisy decydują, gdzie i jak odzyskasz pieniądze. To punkty do omówienia z prawnikiem, nie porada prawna.

• Prawo właściwe: strony mogą je wybrać (rozporządzenie Rzym I, art. 3). Bez wyboru sprzedaż towarów podlega prawu kraju, w którym sprzedawca ma miejsce zwykłego pobytu, a usługi - prawu kraju usługodawcy (art. 4); dla polskiej firmy to zwykle prawo polskie.
• Konwencja wiedeńska (CISG): gdy sprzedaż towarów podlega prawu polskiemu, zwykle stosuje się też tę konwencję ONZ - Polska jest jej stroną od 1996 r., Wielka Brytania nie. Można ją w umowie wyłączyć (art. 6); czy warto, oceni prawnik.
• Sąd: od klauzuli zależy podstawa wykonania wyroku w UK - przy wyłącznym wyborze sądu polskiego konwencja haska z 30 czerwca 2005 r. o umowach dotyczących właściwości sądu, w innych przypadkach konwencja z 2019 r., jeśli spełnione są jej warunki (niżej). Wyrok sądu angielskiego wykonasz w Anglii, ale proces toczy się tam i po angielsku.
• Waluta: zapisz walutę płatności i to, kto ponosi koszty przelewu zagranicznego.
• Odsetki: polska ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych daje odsetki w wysokości stopy referencyjnej NBP plus 10 punktów procentowych i rekompensatę za koszty odzyskiwania należności (40, 70 albo 100 euro). Jej art. 2 wymienia jednak wprost przedsiębiorców z UE, EFTA/EOG i Szwajcarii, a Wielkiej Brytanii - nie, więc to, czy obejmuje brytyjskiego kupującego, jest niepewne. Zapytaj prawnika, czy i jaką stawkę odsetek za opóźnienie wpisać wprost do umowy.

Gdy kupujący nie zapłaci: odzyskiwanie długu z UK

Odzyskanie długu od spółki z UK jest możliwe, ale zwykle trwa dłużej i kosztuje więcej niż w kraju, a część znanych ścieżek tu nie działa:

• E-sąd (EPU) odpada: nakazu zapłaty nie wydaje się w nim, jeśli miałby być doręczony za granicą.
• Europejski nakaz zapłaty i europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń nie obejmują już Wielkiej Brytanii (w sprawach wszczętych po 2020 r.).
• Wyrok polskiego sądu można wykonać w UK na podstawie konwencji haskiej z 2019 r. tylko w sprawie wszczętej w Polsce od 1 lipca 2025 r. i tylko przy spełnieniu jej warunków - np. zobowiązanie objęte sporem miało być wykonane w Polsce albo umowa wskazuje polski sąd bez wyłączności (z zastrzeżeniami konwencji, które oceni prawnik). Od 1 lipca 2025 r. konwencja obowiązuje w Anglii i Walii, Szkocji oraz Irlandii Północnej. Nie obejmuje spraw upadłościowych. Poza konwencjami haskimi zostają brytyjskie zasady krajowe (common law) - ścieżka trudniejsza, do oceny przez prawnika w UK.
• Pozew w Anglii: pozwu przez internet (usługa „Make a money claim” na GOV.UK) nie złożysz, jeśli Ty albo pozwana spółka nie macie adresu w Anglii lub Walii; zostaje wtedy papierowy formularz N1. Sąd co do zasady wymaga też adresu do doręczeń w Wielkiej Brytanii - jeśli go nie masz, omów sprawę z prawnikiem w UK.
• Wezwanie ustawowe (statutory demand): gdy spółka jest winna ponad 750 funtów i nie zapłaci w ciągu 3 tygodni od pozostawienia wezwania pod adresem jej siedziby (registered office), uznaje się ją za niezdolną do spłaty długów, a wierzyciel może wnieść o jej likwidację (winding-up petition). W Anglii i Walii opłata sądowa to 352 funty plus 2600 funtów depozytu (spółki ze Szkocji podlegają innym zasadom) - to kosztowny krok, więc najpierw porozmawiaj z prawnikiem w UK.

Co obserwować, zanim minie termin płatności

Przez 30 dni sytuacja kupującego może się zmienić. Obserwuj zwłaszcza:

• Pierwsze ogłoszenie o zamiarze wykreślenia (First Gazette Notice) i status „active - proposal to strike off”. Jako wierzyciel możesz po publikacji ogłoszenia zgłosić sprzeciw z dowodami (np. fakturami) - najpóźniej 2 tygodnie przed datą wykreślenia podaną w ogłoszeniu. Ta data wypada zwykle nie wcześniej niż 2 miesiące od ogłoszenia, a w szczególnych przypadkach po 28 dniach. Po rozwiązaniu spółki zostaje wniosek do sądu o przywrócenie jej do rejestru.
• Nowe zaległości w sprawozdaniu lub potwierdzeniu danych albo wpis o likwidacji, administracji czy innej niewypłacalności w Companies House.
• Wniosek o likwidację (winding-up petition) - najwcześniejsze publiczne twarde ostrzeżenie. Ogłasza się go w The Gazette, a do Companies House trafia dopiero postanowienie o likwidacji, więc spółka może być w rejestrze wciąż „active”. Jeśli sąd wyda postanowienie, rozporządzenia majątkiem spółki od dnia złożenia wniosku są nieważne (chyba że sąd postanowi inaczej) - nawet zapłatę otrzymaną w tym czasie być może trzeba będzie zwrócić.
• Terminy polisy, jeśli należność jest ubezpieczona: w Europolisie wniosek o windykację składa się co do zasady po upływie 30 dni i nie później niż 60. dnia od terminu płatności najdawniej wymagalnej należności objętej ochroną ubezpieczeniową (ogólne warunki z lutego 2023 r.).

Jak śledzić te zdarzenia

Companies House wysyła bezpłatne powiadomienia e-mail o nowych dokumentach spółki (usługa „Follow”, po angielsku). W The Gazette zapiszesz wyszukiwanie i zasubskrybujesz kanał RSS nowych ogłoszeń - to tam, a nie w Companies House, pojawia się wniosek o likwidację.

Monitoring LtdRadar (29 zł miesięcznie albo 30 dni w cenie pełnego raportu) śledzi zmiany w Companies House i opisuje je po polsku: status, wniosek o wykreślenie, zaległe dokumenty, wpis o niewypłacalności, nowe zgłoszenia. Nie czyta The Gazette, więc o wniosku o likwidację nie powiadomi - te ogłoszenia sprawdzaj osobno.

Co pokaże raport LtdRadar

Raport LtdRadar (od 49 zł) sprawdza status spółki, terminowość sprawozdań i potwierdzenia danych, wnioski o wykreślenie i wpisy o niewypłacalności w Companies House oraz ogłoszenia o niewypłacalności (w tym wnioski o likwidację) i o wykreśleniu w The Gazette, wyszukiwane po nazwie spółki - na dzień sporządzenia raportu. Po polsku pokazuje każdy wykryty sygnał ostrzegawczy z analizą, źródłem i datą oraz Trust Score. Pełny raport (99 zł) pokazuje wyniki wszystkich kontroli, także pogłębionych i tych bez zastrzeżeń, i dodaje tabelę danych finansowych ze sprawozdań (aktywa netto, kapitał obrotowy, trend), listę obciążeń (charges) z wierzycielami, PDF i 30 dni monitoringu.

Trust Score to ocena strukturalna z oficjalnych danych publicznych (Companies House, The Gazette, FCA), a nie scoring kredytowy: LtdRadar nie ma historii płatności, limitu kredytowego ani wyroków CCJ i nie odpowie, czy kupujący zapłaci za 30 dni. Raport bez sygnałów ostrzegawczych znaczy tylko, że w sprawdzonych źródłach nie znaleźliśmy takich zdarzeń - kredyt kupiecki i tak zabezpiecz przedpłatą, limitem albo ubezpieczeniem. Wpisz nazwę albo numer spółki poniżej.